Skip to main content

ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀ ਮੁੜਾਂਗੀ \ ਮੀਨਾ

ਮੀਨਾ 1956 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ  'ਤੇ 1987  ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ | ਮੀਨਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਮੀਨਾ ਕੇਸ਼੍ਵਰ ਕਮਲ ਸੀ , ਪਰ rawa  ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਫ ਮੀਨਾ'' ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ | [ RAWA  ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1977 'ਚ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ | ਅਫਗਾਨ ਦੇ ਉਸ ਵਕਤ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ | ਇਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਮੀਨਾ ਕੋਲ ਸੀ  ] ਮੀਨਾ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਦਮ ਕੀਤਾ | 
ਮੀਨਾ ਦੀ ਲਿਖੀ ਇਕ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਤਰਜ਼ੁਮਾ ਪੇਸ਼ ਹੈ |

ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੂਲ ਸਰੋਤ : http://www.rawa.org/ill.htm




 ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀ ਮੁੜਾਂਗੀ 
ਮੈ ਉਹ ਔਰਤ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ  ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਮੈਂ ਜਾਗੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੱਚੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਤੂਫ਼ਾਨ ਬਣ ਗਈ
ਮੈ ਜਾਗੀ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਦੇ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਛੱਲਾਂ ਵਿੱਚ
ਵਤਨ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਤੋਂ ਤਾਕਤ ਲੈ
ਬਰਬਾਦ ਹੋਏ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਨਫਰਤ
ਮੈ ਉਹ ਔਰਤ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ  ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ ਮੇਰਾ ਰਾਹ  'ਤੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੁੜਾਂਗੀ ਹੁਣ ਮੈ

ਮੈ ਖੋਲ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਨਾਸਮਝੀ ਦੇ ਬੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ੇ
ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਸਾਰੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕੰਗਣ
ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਓ ! ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੁਣ ਮੈ, ਜੋ ਸੀ
ਹੁਣ ਮੈ ਓਹ ਔਰਤ ਹਾਂ , ਜਿਸਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ ਮੇਰੀ ਰਾਹ ਅਤੇ ਹੁਣ ਨਹੀ ਮੁੜਾਂਗੀ ਮੈ
ਮੈ ਨੰਗੇ ਪੈਰ ਭਟਕਦੇ ਬੱਚੇ ਵੇਖੇ ਹਨ
ਮੇਹੰਦੀ ਭਰੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਲਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਗੀ ਲਿਬਾਸਾਂ ਵਿੱਚ
ਮੈਂ ਖੌਫ਼ਨਾਖ ਕੰਧਾਂ ਵਾਲੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵੇਖੀ ਹੈ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੂੰਖਾਰ ਢਿੱਡ 'ਚ ਸਮਾਉਂਦਿਆਂ
ਮੈਂ ਵਿਰੋਧ ਤੇ ਸਾਹਸ ਦੇ ਮਹਾਂਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਹਾਂ ਦੁਬਾਰਾ
ਮੈਂ ਲਹੂ 'ਤੇ ਜਿੱਤਦੀਆ ਤਰੰਗਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਸਾਹਾਂ 'ਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਗੀਤ ਸਿੱਖੇ ਹਨ
ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਥੀ, ਮੇਰੇ ਭਾਈ ਨਾ ਸਮਝੋ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਨਕਾਰਾ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਤਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਤੁਸਾਂ ਨਾਲ ਹਾਂ
ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹੈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਾਗੀਆਂ ਹੋਇਆ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ
ਮੇਰੀਆਂ ਮੁੱਠੀਆਂ ਬੰਦ ਹਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਮਵਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਠੀਆਂ ਨਾਲ
ਇਹਨਾਂ ਮੁਸ਼ਿਕਲਾਂ ਅਤੇ ਗੁਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ
ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਨਿੱਕਲ ਪਈ ਹਾਂ ਮੈਂ, ਆਪਣੇ ਵਤਨ ਦੇ ਰਾਹ

ਓਹ ਮੇਰੇ ਹਮਵਤਨ, ਮੇਰੇ ਭਾਈ , ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਨਹੀ ਜੋ ਸੀ
ਮੈਂ ਉਹ ਔਰਤ ਹਾਂ ਜਿਸਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ ਮੇਰੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਹੁਣ ਕਦੇ ਨਹੀ ਮੁੜਾਂਗੀ ਮੈਂ |


- ਮੀਨਾ 










  • ਲਿਪੀਅੰਤਰ : ਅਕਾਸ਼ਦੀਪ 
Labels:

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਤਮਾਮ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਖ਼ਤ ( ੧)

ਪਿਆਰੇ ਬਾਈ...  ਮੈਂ ਜਵੀਲੋ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਇਹ ਓਹੀ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲਾਇਬਰਮੈਨ   ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਈ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਲਈ ਰੁਕਿਆ - ਓਹੀ ਤਸਵੀਰ ਜਿਸ  ਵਿਚ ਧੋਬਣਾ ਨੇ। ਓਹ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਟਰਮਿਉਲ   ਅਤੇ ਜੁਯਲੁਸ ਬਾਖਯੁਜ਼ੇਨ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੰਘਾਇਆ। ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਕੀ ਸਵੇਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਜੇ ਮੈਂ ਇਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਗੱਡੀ ਚ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸੈਰ ਤੇ ਸੀ (ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਕਾਨ ਮਾਲਿਕ ਨਾਲ ਗਿਆ ਸੀ ਜੀਹਨੇ ਅਸੇਨ ਦੇ ਬਜ਼ਾਰ ਜਾਣਾ ਸੀ।) ਅਸੀਂ ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਜਿਸਨੂੰ ਓਹ ਡਾਇਕ ਆਖਦੇ ਨੇ ਤੇ ਚਲ ਰਹੇ ਸੀ; ਇਥੇ ਮਿੱਟੀ ਨਹੀਂ ਚਿੱਕੜ ਦਾ ਢੇਰ ਸੀ ਪਰ ਬਜ਼ਰੀ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸੀ...  ਸਵੇਰੇ ਜਦੋਂ ਦਿਨ ਉੱਗਣ ਲਗਿਆ, ਇਧਰ ਓਧਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਖਿਲਰੀਆਂ ਝੋਪੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁਰਗਿਆਂ ਨੇ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਓਹ ਸਾਰੀਆਂ ਝੋਪੜੀਆਂ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਦੀ ਐਸੀ ਲੰਘੇ ਪਾਪੂਲਰ ਦੇ ਮਟਮੈਲੇ ਰੁੱਖਾ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੀਲੇ ਪੱਤਿਆਂ ਝੜਨ ਦੀ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ। ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਥੰਮ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਝਾੜੀਆਂ ਸਨ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਾਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼; ਮੱਕੀ ਦੇ ਖੇਤ, ਇਹ ਸਭ ਹੂਬਹੂ ਓਵੇਂ ਜਿਹਾ ਹੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਕੋਰੋ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਬਿਲਕੁਲ ਉਵੇਂ ਜਿਹਾ ਅਨੰਤ, ਰਹੱਸਮਈ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਰੰਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਅਸੀ ਜ...
Post a Comment
Read more

Persian Poetry in Punjabi Sabir Haka

ਸ਼ਬੀਰ ਹਕਾ (੧੯੮੬-) ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਮਾਨਸ਼ਾਹ (ਇਰਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ । ਉਹ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਫਾਰਸੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਸ਼ਾਇਰ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਉਸਰ ਰਹੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ 'ਮਾਡਰਨ ਪੋਇਟਰੀ ਇਨ ਟਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨ' (ਜਨਵਰੀ ੨੦੧੫) ਵਚਿ ਛਪੀਆਂ ਸਨ। ਫਾਰਸੀ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਨਸਰੀਨ ਪਰਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਹਿਊਬਰਟ ਮੂਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਗੀਤ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੁਲਦੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਾਦੀ ਹੈ ਪਰ ਭਾਵ ਡੂੰਘੇ  ਹਨ । 1. ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਦੇਖਿਆ ਹੈ? ਜਿਥੇ ਇਹ ਡਿਗਦਾ ਹੈ, ਓਨੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਧੱਬਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁਖਦਾਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿੰਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੋਂ ਡਿਗਦੇ ਹੋਏ ਡਿਗ ਕੇ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਬਣਦੇ ਹੋਏ। 2. ਰੱਬ ਰੱਬ ਵੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਵੈਲਡਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵੈਲਡਰ ਹੋਣਾਂ! ਆਥਣ ਦੇ ਚਾਨਣ ਵਿਚ ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹਦੇ ਝੱਗੇ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ ਮੋਰੀਆਂ ਹੀ ਮੋਰੀਆਂ । 3. ਬੰਦੂਕ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਖੋਜ ਨਾ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਬਥੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂ...
1 comment
Read more

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਤਮਾਮ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਖ਼ਤ (੨)

ਸੋਹਣੇ ;  ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਮੁੜ ਪਾਗ਼ਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਤਰਨਾਕ ਦੌਰ ਤੋਂ ਹੁਣ ਬਚਿਆ ਨਹੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਕਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਠੀਕ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵਾਂ। ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਤੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵੀ ਸੁਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਜਿਹੜਾ ਮੈਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਲਗਦਾ ਓਹੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ ਮੈਂ। ਤੂੰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਣ ਦੀਆਂ ਤਮਾਮ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਓਵੇਂ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਚਹੇਤੇ ਨੂੰ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਦੋ ਜਣੇ ਇਸ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ ਓਦੋਂ ਤਕ ਜਦੋਂ ਤਾਈਂ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਨਾ ਓਹਨਾ ਵਿਚ ਆਣ ਪਵੇ।  ਮੀਆਂ ਬੀਬੀ ਦੋਵੇਂ ਮੈਂ ਹੁਣ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਲੜ ਸਕਦੀ।  ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਖਰਾਬ ਕਰ ਰਹੀਂ ਹਾਂ, ਤੇਰਿਆ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਉਲਝਣ ਬਣਦੀ ਹਾਂ। ਪਰ ਤੂੰ ਕੰਮ ਨਬੇੜ ਲੈਣੇ; ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ। ਦੇਖ ਨਾ ਮੈਥੋਂ ਤਾਂ ਆਹ ਵੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਨਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਸ ਤੈਨੂੰ ਆਹੀ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਤਮਾਮ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇਣ ਲਈ ਤੇਰੀ ਇਹਸਾਨਮੰਦ ਹਾਂ। ਅਪਣਾ ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ ਹਾਂ।  ਮੈਂ ਆਹੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਸਾਰਿਆ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਬਚਾ ਸਕਦਾ  ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਓਹ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਹੁਣ ਬੜਾ ਕੁਝ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ ਬਿਨਾ ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਤ...
Post a Comment
Read more